Fransa’nın mesken sahipliğinde Elysee Sarayı’nda düzenlenen, ana gündem hususları Ukrayna’da kalıcı barış, asker gönderilmesi dahil sağlanacak güvenlik garantileri ve Avrupa güvenliği olan tepeye İngiltere, Kanada, Norveç ve AB üyelerinin de ortalarında bulunduğu ülkelerin başkanları ile üst seviye temsilcileri katılıyor.
Zirvede Türkiye’yi Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz temsil ediyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, tepe öncesi dün Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir ortaya gelmiş ve Ukrayna’ya takviyelerini bir defa daha yineleyerek doruğa hazırlık niteliğinde olan bu görüşmede Ukrayna’ya ek 2 milyar avroluk yardım yapacaklarını açıklamıştı.
Ayrıca Macron, Ukrayna’nın barışa hazır olduğunu ve Rusya’nın ateşkes için adım atması gerektiğini belirtmişti.
İLK TEPE NİTELİĞİNDE
Paris’teki bu tertip, Ukrayna ve Rusya’nın ABD ile Karadeniz’de güvenliğin sağlanması için muahedeye varmasının akabinde düzenlenen birinci tepe niteliğini taşıyor.
Riyad’da 23-25 Mart tarihlerinde teknik heyetleri ortasında yapılan görüşmeler sonucunda Ukrayna, ABD ile Karadeniz’de inançlı seyrüseferin sağlanması konusunda mutabakata varmıştı.
Aynı formda Kremlin de 25 Mart’ta Rusya ile ABD’nin Karadeniz’de seyrüsefer güvenliğinin sağlanması ve Rus besin eserlerine yönelik kısıtlamaların hafifletilmesi konusunda mutabakata vardığını, uygulama için kimi yaptırımların hafifletilmesi gerektiğini bildirmişti.
NELER YAŞANDI?
Ukrayna ile Rusya ortasında 30 günlük ateşkes planı, Londra’da 2 Mart’ta düzenlenen Ukrayna bahisli başkanlar doruğunun akabinde Macron ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer tarafından gündeme getirilmiş, bu planın ABD ile müzakere edileceği duyurulmuştu.
ABD heyeti, 11 Mart’ta Ukraynalı yetkililer ile Suudi Arabistan’ın Cidde kentinde yaptığı görüşmelerde Ukrayna’ya tarafların karşılıklı mutabakatıyla uzatılabilecek ve Rusya’nın eş vakitli uygulamasına tabi olacak 30 günlük süreksiz ateşkesin derhal yürürlüğe konulmasını önermişti. Ukrayna tarafı, bu ateşkesi kabul etmeye hazır olduğunu bildirmişti.
Ancak Kremlin, ateşkese aralıklı yaklaşmış ve ABD Başkanı Donald Trump, zor da olsa Rusya’nın ikna edilebileceğini belirtmişti.
AB önderleri ise Ukrayna’nın şartsız ateşkese takviye vererek barıştan yana durduğunu gösterdiğine ve artık sıranın Rusya’da olduğuna işaret etmişti.
Avrupalı önderler, Rusya’nın ateşkes masasına oturması için Kremlin idaresi üzerindeki baskının artırılmasını istemişti.
LONDRA’DAKİ ZİRVE
Londra’nın mesken sahipliğinde 2 Mart’ta düzenlenen Ukrayna bahisli tepede başkanlar, Rusya’ya ekonomik baskının artırılması, Ukrayna’nın müzakere masasında güçlü tutulması, mümkün barış sürecinde Ukrayna’nın Rusya’nın tekrar saldırısını engelleyecek formda donatılması konusunda anlaşmıştı.
Zirvede öne çıkan öbür bahis ise “Gönüllüler Koalisyonu” oluşumu olmuştu.
Starmer, Ukrayna’da barışı savunmak ve garanti etmek için istekli (ülkelerden) oluşan koalisyon geliştireceklerini duyurmuştu. Koalisyon ile Ukrayna’ya askeri ve finansal dayanak sağlayan ülkelerin bu taraftaki adımlarının hızlandırılmasının hedeflendiği söz edilmişti.
Ukrayna bahisli önderler tepesinin birincisi 2 Mart’ta Londra’da, ikincisi ise yeniden İngiltere’nin mesken sahipliğinde 15 Mart’ta çevrim içi gerçekleştirilmişti.