
Kızamık hadiseleri, dünya genelinde son yıllarda artış gösteriyor ve bu durum, global sıhhat otoritelerini önemli biçimde endişelendiriyor. Aşılamada yaşanan aksamalar, kimi bölgelerde sıhhat hizmetlerine erişim problemleri ve bağışıklık oranlarının düşmesi, bu bulaşıcı virüsün tekrar yayılmasına taban hazırladı.

Ülkemizde de son yıllarda artan kızamık hadiseleri, yalnızca çocukları değil yetişkinleri de tehdit ediyor. Kızamık hadiselerinin günden güne en çok artış gösterdiği ülke ise ABD.
Son yıllarda, aşılama oranlarındaki artış ve sıhhat tedbirlerinin tesiriyle, kızamık olayları büyük oranda azalmıştı. Ancak son devirde, virüsün tekrar yayılmaya başlaması, halk sıhhati yetkililerini endişelendirdi. Bilhassa 2025’in birinci çeyreğinde bildirilen hadise sayıları, kızamığın tekrardan önemli bir tehdit oluşturduğunu gözler önüne serdi.

GOOGLE’DA ‘A VİTAMİNİ KIZAMIĞA DÜZGÜN GELİR Mİ?’ SORUSUYLA YAPILAN ARAMALAR ARTTI
Ülke genelinde bulaşıcılığı süratle artan virüsün yayılmasıyla birlikte, Google’da ‘A vitamini kızamığa düzgün gelir mi?’ sorusuyla yapılan aramalar son bir ayda yüzde 5 bin oranında arttı.

Çevrimiçi bu ilgi, Sıhhat ve İnsan Hizmetleri Bakanı Robert F. Kennedy Jr.’ın A vitaminini kızamık için potansiyel bir tedavi olarak övmesinin akabinde dikkat çekti. Pekala, sahiden de A vitamini kızamığa âlâ geliyor mu? Bu sorunun yanıtını geçmeden evvel, A vitaminin yararlarına bir bakalım…

A VİTAMİNİ BEDEN İÇİN HAYATİ BİR EHEMMİYETE SAHİP
A vitamini, beden için hayati bir besin unsuru. Antioksidan özelliği ile hücreleri özgür radikallerin zararlarından koruyor. Beden kendi başına A vitamini üretemediği için, bu besini dışarıdan almak gerekiyor.
Vücudun besinleri emme yeteneği engellenmiş bireyler daha fazla risk altında bulunuyor. A vitamini açısından varlıklı besinler ortasında koyu yeşil yapraklı sebzeler, sarı ve turuncu meyveler, havuç, tatlı patates, kavun, karaciğer, yumurta ve süt üzere hayvansal eserler yer alıyor.

DİKKAT! A VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ GÖRME KAYBINA NEDEN OLABİLİYOR
George Washington Üniversitesi Hemşirelik Okulu’ndan Prof. Dr. Tony Yang, A vitamini eksikliğinin gece körlüğüne yol açabileceği ve görme kaybı riskini artırabileceği konusunda ikazlarda bulunuyor.
Ayrıca yapılan araştırmalar, A vitamini açısından varlıklı besinlerin tüketilmesinin katarakt ve yaşa bağlı makula dejenerasyonu üzere göz meselelerinin gelişme riskini azalttığını ortaya koyuyor.

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİ GÜÇLENDİRİYOR
A vitamini, bağışıklık sistemini güçlendirmeye de yardımcı oluyor. Beyaz kan hücrelerinin üretimini ve işlevlerini destekleyerek, kan sirkülasyonundaki ziyanlı bakterileri temizlemeye yardımcı oluyor. Üreme sıhhati açısından da kıymetli olan A vitamini, doğurganlık ve fetal gelişim üzerinde olumlu tesirlere sahip.

CİLT SIHHATİ İÇİN DE ÇOK FAYDALI
Tüm bunların dışında A vitamini, cilt sıhhati için de yararlı. Retinoidler içeren kremler ve ilaçlar, A vitamininin sentetik formu olup, şiddetli akne ve sedef hastalığını tedavi etmekte kullanılıyor. Ayrıyeten, A vitamini içeren topikal eserlerin ince çizgilerin ve kırışıklıkların görünümünü azalttığına dair araştırmalar da bulunuyor.
A vitamini, kimi kanser cinslerinin riskini azaltabileceği öne sürülen bir besin unsuru. Bilhassa göğüs, kolon ve yemek borusu kanserleri üzere birtakım kanser cinsleri ile teması inceleniyor.

KIZAMIĞA DÜZGÜN GELİYOR MU?
Tüm yararları dışında A vitamininin tesirleri sonlu. Yapılan araştırmalar, A vitamini desteklerinin baş ve boyun kanserini önlemek, HIV bulaşma riskini azaltmak yahut alt teneffüs yolu enfeksiyonlarını hafifletmek bahislerinde etkisiz olduğunu gösteriyor. Aynı durum, A vitamini ile ilgili kızamık tedavisi için de geçerli.

Kızamık, kırmızı döküntüleriyle bilinen, son derece bulaşıcı bir virüs olup, öksürük, tıkanıklık, sulu gözler, boğaz ağrısı ve yüksek ateş üzere belirtilerle kendini gösteriyor. Birden fazla kişi kızamığı atlatsa da önemli komplikasyonlar ortaya çıkabiliyor. Kızamık dünya genelinde her yıl 100 binden fazla mevte yol açıyor; bu ölümlerin birden fazla da aşısız çocuklarda görülüyor.

Robert F. Kennedy Jr., bu ayın başlarında, Hastalık Denetim ve Tedbire Merkezleri’nin, kızamık geçiren bireylere A vitamini alımını ‘doktor gözetiminde’ önerdiği güncellenmiş kılavuzlarına dikkat çekiyor. Fox News’deki bir yazısında Kennedy Jr., “Çalışmalar, A vitamini alımının kızamık mevt oranlarını değerli ölçüde azaltabileceğini” tez etti.

Ancak hekimler, bu cins tedavi yaklaşımlarının aşının yerini tutamayacağı konusunda ikazlarda bulundu. NewYork-Presbyterian ve Weill Cornell Medicine’de bulaşıcı hastalıklar uzmanı olan Dr. Roy Gulick, A vitamininin kızamığı tedavi etmediğini yahut önlemediğini vurguladı.

A VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ KIZAMIK ENFEKSİYONLARINI ŞİDDETLENDİREBİLİR
A vitamini eksikliğinin kızamık enfeksiyonlarını daha şiddetli hale getirebileceği, gelişmekte olan ülkelerde yapılan çalışmalarla da gösterildi. Bu ortada A vitamini, faydalı olsa da fazlası tehlikeli olabilir.

Suda çözünebilen vitaminlerin tersine, A vitamini bedende depolanır ve vakitle toksik hale gelebilir. Mayo Clinic’e nazaran, tek seferde büyük bir doz alımı (200.000 mikrogramdan fazla) mide bulantısı, kusma, baş dönmesi ve bulanık görme üzere semptomlara yol açabilir.

Uzun müddetli yüksek dozlar, kemik incelmesi, karaciğer hasarı, baş ağrısı, sindirim sorunları, cilt tahrişi ve eklem ağrılarına neden olabilir. Ayrıyeten, hamilelikte çok A vitamini alımının doğum kusurlarıyla bağlı olduğu da biliniyor. A vitamini, birtakım ilaçlarla da etkileşime girerek etkinliklerini azaltabilir. A vitamini ile etkileşime giren en az 23 ilaç olduğu için, bu ilaçlardan rastgele birini kullanıyorsanız, destek almadan evvel hekiminize danışmanız önemli…
New York Post’un ‘Should you be taking a vitamin A supplement? All the things the nutrient can — and can’t — do’ başlıklı haberinden derlenmiştir.