Dijital çağın en etkileyici gelişmelerinden biri olan yapay zekâ, artık sınıfların içinde, öğretmenlerin de eğitim araçlarından biri. Teknoloji şirketi Carnegie Learning tarafından yayımlanan “Eğitimde Yapay Zekâ Raporu 2025”, yapay zekanın eğitim sisteminde kullanım prosedürlerini araştırdı. Amerika Birleşik Devletleri’nde yüzde 85’i öğretmenlerden oluşan 650 eğitimcinin iştirakiyle hazırlanan kapsamlı araştırma, öğretmenlerin, okul yöneticilerinin ve eğitim siyaseti yapıcılarının bu dönüşüme nasıl yaklaştığını anlatıyor.
EĞİTİME YARAR SAĞLIYOR
Rapora nazaran, eğitimcilerin yapay zeka kullanma oranı geçtiğimiz araştırmaya nazaran iki katına çıktı. İştirakçilerin yüzde 9’u her vakit, yüzde 34’ü sıklıkla, yüzde 36’sı bazen, yüzde 14’ü ortada sırada yapay zeka araçlarını kullandığını söyledi. Yani eğitimcilerin yüzde 93’ü az ya da çok yapay zekayı kullanıyor. Yüzde 7’si ise hiç kullanmıyor. En çok kullanılan yapay zeka aracı da yüzde 73 ile ChatGPT. Onu Magic School ve Canva takip ediyor.
Diğer yandan onu tanıyan ve kullanan yüzde 93 yapay zekanın eğitimde yararlı olduğunu belirtiyor. Fakat bu olumlu yaklaşıma karşın yapay zeka araçlarını etkin kullananların oranı sadece yüzde 70 düzeyinde kaldı. Rapora nazaran bu fark, teknolojiye karşı duyulan ilginin uygulamaya geçiş sürecinde birtakım bariyerlerle müsabakasından kaynaklanıyor. Eğitimciler, yapay zekâyı yüklü olarak ders planlamasında, öğretim malzemelerinin hazırlanmasında ve yaratıcı fikir üretiminde kullanıyor. Fakat bu teknolojinin sınıf içindeki pedagojik süreçlere nasıl daha faal entegre edileceği konusunda fikirler net değil.
ZAMANDAN KAZANDIRIYOR
Diğer yandan yapay zekanın öğretmenler için en dikkat cazibeli avantajı vakit kazandırması. Günlük planlama, ödev denetimi ve idari iş yükü üzere misyonlarda öğretmenlerin üzerindeki vakit baskısını azaltan bu araçlar, öğretmenlere sınıf içinde vakti daha verimli kullanma fırsatı sunuyor. Yapay zeka kullanan öğretmenlerin yüzde 70’i, idari misyonlarda vakit tasarrufu sağladığını belirtiyor.
ETİK SORUNU TASA YARATIYOR
Raporun dikkat çeken kısımlarından biri ise yapay zekaya yönelik tasaları yansıtması oldu. Eğitimcilerin yüzde 61’i, öğrencilerin yapay zekâyı ödevlerde kopya çekmek için yahut imtihanlarda etik dışı yollarla kullanabilecek olmalarından telaş duyuyor. Bu oran geçtiğimiz yıl yüzde 53’tü. Hatta bu nedenle, iştirakçilerin yüzde 21’i öğrencilerin yapay zeka araçlarını kullanmasını büsbütün yasakladı. Kısmi olarak yasaklayanlar ise yüzde 50’yi buldu. Yapay zeka ayrıyeten saklılık ve data güvenliği bahislerinde da tasa yaratıyor. Öğretmenleri endişelendiren bir öteki mevzu da yapay zeka uygulamalarını kullanan öğrencilerin suiistimal edilme ihtimallerinin artması ve mahremiyetlerinin ziyan görmesi.
FARKINDALIK ÇOK, UYGULAMA AZ
Rapora nazaran birçok okulda yapay zeka ile ilgili bir yol haritası yok, bu durum öğretmenlerin nasıl hareket edeceğini bilemediğini gösteriyor. İdarecilerin büyük çoğunluğu , öğretmenlerin yapay zeka ile ilgili eğitilmesinin son derece kıymetli olduğunu düşünüyor. Lakin kurumların yalnızca yüzde 40’lık bir kesiti yapay zeka eğitimlerini hayata geçirmiş durumda. Tekrar de bu oran geçen seneye nazaran yüze 100 artışı simgeliyor. Yapay zeka uygulamaları hayat yerine nazaran de değişiklik sergiliyor. Kentlerde kullanım oranı çok daha yüksekken kırsal kesimde yaşayanların yalnızca yüzde 31’inin ilgi alanında.